Sarnix.Blog Rotating Header Image

Nietzsche

Er was een tijd dat ik veel Nietzsche las. Mijn favoriete boek was “Genealogie der moraal” kort gevolgd door “Voorbij goed en kwaad”. De mooiste anekdote is de keer dat mijn moeder de “Antichrist” wilde kopen als verjaardagscadeau voor mijn waarschijnlijk 19e verjaardag. Bij de enige en christelijke boekhandel bij ons op het dorp bleek het onmogelijk de “Antichrist” te bestellen. Niet heel veel later werd het voor mij zo’n 10 jaar stil rond Nietzsche. Ik las hem niet tot nauwelijks.

Door een college van Ger Groot over Nietzsche werd mijn enthousiasme weer aangewakkerd. “De vrolijke wetenschap” had enorme indruk op hem gemaakt en deed mij besluiten het boek te herlezen. Echter, ik strandde al snel. Ik kan het niet meer opbrengen. Het bombastisch geweld waarmee Nietzsche je om de oren wil slaan spreekt me niet meer aan. Het haast absurd grote gebaar waarmee hij zijn aforismen rondstrooit vinden geen weerklank meer in mij. De vorm stoot me alleen nog maar af en dat terwijl de inhoud bijzonder goed aan mij besteed is. Ik zou haast wensen Nietzsche te willen lezen zonder Nietzsche te hoeven lezen. Gelukkig biedt secundaire literatuur die mogelijkheid. Ik hoef me niet meer door de vorm heen te worstelen en bijkomend voordeel is is dat alles helder wordt gepresenteerd. Met name geldt dit voor “Vier ongemakkelijke filosofen” van Ger Groot.

Wat mij, naast de wil tot macht, het meest in Nietzsche aanspreekt is zijn perspectivisme. De absolute afwezigheid van absoluutheden. De wereld waar geen waarheid meer bestaat, maar enkel schijn. Waar God dood is verklaard en waar wij niets anders meer kunnen doen dan de werkelijkheid reduceren tot proporties waar we mee uit de voeten kunnen. Groot gebruikt in zijn boek het voorbeeld van een bloem die we waarnemen. We zien de bloem niet alleen,

“we plaatsen de bloem direct in een groter verband, in een klasse en een samenhang. Vanaf het moment waarop we het in onze geest fixeren en benoemen, maken we het tot een abstractie.”

De wereld is volgens Nietzsche een wereld van worden, een wereld die continu aan verandering onderhevig is. Merkwaardig genoeg maken we er met onze geest een wereld van zijn van, een statische wereld die niet in beweging is. Dat vraagt om enige opschudding. Onderstaande alinea komt rechtstreeks uit “Vier ongemakkelijke filosofen” en vind ik zo mooi verwoord:

“Maar wat, als de wereld van de dagelijkse ervaring – waarop dit kentheoretisch idealisme steunt – plotseling omvergeworpen wordt? Wanneer we door een totaal andere beleving worden gegrepen, met eigen beelden, een eigen schijn en een eigen noodzaak? Dan zou deze illusie in haar alleenrecht worden ontmaskerd en zou met haar alleenrecht ook haar pretentie verdwijnen. Als er meerdere werelden, meerdere waarheden mogelijk zijn, dan is er niet slechts een orde die ons richt, maar bestaat datgene wat onze ervaring en vervolgens ons handelen bepaalt uit een veelheid van mogelijke perspectieven.”

Be Sociable, Share!
  • Twitter
  • Facebook
  • email
  • StumbleUpon
  • LinkedIn
  • Reddit
  • Tumblr
  • Google Bookmarks